play zing phỏm

‘Chiêu thức' của phương Tây khiến Nga không tấn công Ukraine?

Miền Tây chỉ còn 250 doanh nghiệp hoạt động cầm chừng

Tết Nguyên đán là thời điểm đầu của chu kỳ năm mới. Khi căn cứ vào các sử liệu và văn hóa dân gian, chúng ta khó xác định người Việt bắt đầu ăn tết vào dịp lập xuân từ khi nào; tuy nhiên, nhắc về nguồn gốc tết chúng ta lại có nhiều thông tin thú vị.PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ, Giảng viên cao cấp Viện Phát triển năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết, người Việt cổ sớm hiểu và xác định Tết Nguyên đán là mở đầu cho một năm nông lịch nhờ vào khả năng nhận thức sự tuần hoàn của thời tiết và sự thích ứng của vụ mùa ngoài đồng. Từ thời cổ đại, khi tổ tiên người Việt nhận thức được sự chuyển giao của thời tiết và chu kỳ thời gian trong năm đã có một số hình thức sơ khai về việc xác lập chu kỳ tuần hoàn và tổ chức đón tết. Khảo cứu về phong tục của người Bách Việt cổ, trong đó có tổ tiên Lạc Việt, cho thấy ngày tết đầu năm trước đây rơi vào đầu tháng 11 âm lịch (ứng với tháng Tý), chứ không phải đầu tháng giêng (tháng Dần). Cụ thể, người Việt xưa không dùng số đếm để gọi ngày, tháng mà dùng Thiên can – Địa chi để gọi tên, chẳng hạn hết tháng Tý thì tới tháng Sửu, rồi đến Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi là hết một năm. Giờ Tý là giờ chuyển giao giữa hai ngày trong đêm, tháng Tý là tháng lạnh nhất trong năm - tháng 11, ứng với thời điểm Đông chí, thời điểm để bắt đầu một chu kỳ đếm mới. Lúc này mùa màng cũng đã kết thúc, người Việt xưa nghỉ ngơi để chờ đến khi thời tiết ấm lên mới tính tới việc gieo cấy mùa sau. Vì vậy, họ đã chọn đầu tháng Tý (tức tháng 11 âm lịch) để ăn tết. Tính từ đầu tháng 11 cho tới đầu tháng 5 năm sau là trọn 6 tháng; do đó, người Việt gọi Tết Đoan ngọ ngày mùng 5.5 âm lịch là Tết nửa năm. "Có giả thuyết cho rằng, tháng 11 ở Việt Nam trời chưa quá lạnh, người Việt cổ có thể tổ chức các hoạt động đón tết. Trong khi đó, ở Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản… tháng 11 là bắt đầu vào chính đông, quá lạnh không ăn tết được nên họ phải tính toán lựa chọn thời điểm tiết lập xuân để ăn tết, chính vì thế họ xác định tết âm lịch vào tháng Dần (tức tháng giêng, ngay trước hoặc sau tiết lập xuân). Họ xác định tháng Dần là tháng đầu năm, gọi là "Chính nguyệt" (tức tháng chính trong năm). Quá trình này diễn ra rất sớm trong lịch sử, dưới nhãn quan "di phong định tục" . Trong quá trình tiếp xúc văn hóa và hội nhập, người Việt cổ đã dần chuyển đổi tổ chức đón tết từ đầu tháng Tý (tháng 11) sang đầu tháng Dần (tháng giêng) như ngày nay vậy", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ chia sẻ.Trước đây không lâu, một số làng quê ở Vĩnh Phúc, Phú Thọ - nơi được cho là vùng đất kinh đô xưa của nhà nước Văn Lang xưa của các vị vua Hùng còn lưu lại một số tập tục cổ (như tục ăn đất khoán hun khói, tục làm lễ mở cửa rừng...) gợi về ký ức của ngày tết cổ xưa vào đầu tháng 11 của người Việt cổ. Một số gia đình người Việt gốc Hoa ở Đồng bằng sông Cửu Long vốn có nền tảng Bách Việt cổ cũng tổ chức cúng tết Đông chí bằng chè trôi nước, bánh ngọt và trái cây, coi tết Đông chí là ngưỡng thêm tuổi mới của mọi người. Như đã nói, trên đây là một giả thuyết cần có nhiều khảo cứu hơn nữa để làm rõ hơn vấn đề.Theo PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thơ, khó có thể biết rõ người Việt xưa ăn tết thế nào nhưng cơ bản tết không thay đổi về ý nghĩa. Tết xưa còn lưu lại trong ký ức người Việt Nam hôm nay chỉ có thể là ký ức tết từ thời bao cấp hay ở giai đoạn đầu của cải cách – mở cửa mà thôi. Phong tục ngày tết xưa về cơ bản thể hiện sinh động các ý nghĩa tạ ơn đất trời, thần linh và tổ tiên, củng cố mối quan hệ vốn có của gia đình - dòng tộc, thực hiện các nghi lễ cổ truyền để chào đón năm mới và truyền dạy văn hóa cho các thế hệ con cháu, củng cố và mở rộng giao tiếp với láng giềng xung quanh, tổng kết – đúc kết kinh nghiệm của năm cũ và gửi gắm mong ước cho năm mới, chuẩn bị tâm thế mới cho năm làm việc tiếp theo. Nhìn chung, dù là tết xưa hay tết nay gì đi nữa thì ngày tết vẫn là dịp để chúng ta nhìn lại những thành quả của năm cũ và rút ra bài học cho năm mới (đối với cá nhân) và củng cố truyền thống gia đình và các mối quan hệ (đối với xã hội). Ông Thơ cho rằng, trước đây, cuộc sống hằng ngày chưa thật đủ đầy nên người ta mong đến tết để được nghỉ ngơi, ăn ngon, mặc đẹp. Vậy nên mới có câu:Cu kêu 3 tiếng cu kêuMong mau tới tết dựng nêu ăn chè.Còn ngày nay, cuộc sống no ấm hơn nên việc ăn mặc không là vấn đề nữa. Thay vào đó, sau một năm làm việc vất vả, dịp tết được nghỉ dài ngày, nhiều người quay về gia đình đoàn tụ và đón tết với gia đình trong khi không ít người muốn được nghỉ ngơi, giải trí, giao tiếp (không muốn các nghi lễ theo họ là "rườm rà"), hoặc đi du lịch..., nên dường như có sự chuyển dịch từ "ăn tết" sang "chơi tết". Dù vậy, dù là "ăn tết", "chơi tết" hay gì đi nữa thì các nghi lễ truyền thống trong dịp tết như cúng ông Táo, cúng tất niên và đ1n ông bà tổ tiên về ăn tết, cúng giao thừa, mừng tuổi ông bà cha mẹ, lì xì trẻ thơ, chúc tết dòng họ, láng giềng, thăm viếng thầy cô cũ thưở thiếu thời, tạ ơn những quý nhân đã giúp đỡ trong đời... vẫn được ưu tiên gìn giữ. Nói cách khác, các ý nghĩa cơ bản của ngày tết vẫn được giữ nguyên trạng qua phong tục và nghi lễ, việc tổ chức "ăn tết" hay "chơi tết" chỉ là hình thức thích ứng của cuộc sống đương đại. Cũng cần nhấn mạnh rằng, các phong tục, nghi lễ quan trọng trong mấy ngày tết chỉ đẹp khi chúng ta không tạo gánh nặng các thành viên gia đình, nhất là phụ nữ (chẳng hạn bắt buộc phải mâm cao cỗ đầy, nấu nướng phải tươm tất nhiều món, gánh nặng con cháu làm ăn xa quay về phải "lễ nghĩa" đầy đủ với cả họ, cả làng...). Tết là dịp sum vầy để củng cố hay xây đắp truyền thống gia đình, chúng ta cần chú ý đến nhu cầu được nghỉ ngơi, chơi tết của phụ nữ trong nhà và những người trẻ vốn đã vất vả ngược xuôi mưu sinh trong suốt năm qua. Theo nhà nghiên cứu văn hóa, dù là ăn tết hay chơi tết chúng ta cũng cần chú ý yếu tố về sự ấm cúng của gia đình, đặc biệt là những người có tuổi, ông bà cao tuổi vì ngày tết là khoảng thời gian thiêng liêng để các bậc cao niên được sống trong không gian thiêng liêng của gia đình, được tương tác, đối thoại và thể hiện lòng tôn kính, kính nhớ với tổ tiên. Đối với nhiều gia đình Việt Nam, bàn thờ tổ tiên những ngày tết phải đầy đủ lễ phẩm và nhang khói, có như vậy họ mới cảm thấy ấm cúng, an lòng. Vậy nên người trẻ mong muốn tổ chức chơi tết (như mời bố mẹ đi du lịch xa nhà chẳng hạn) phải lưu ý việc này."Do đó, nếu người trẻ mong muốn mời ba mẹ rời quê lên thành phố ăn tết hay cùng nhau đi du lịch đó đây mà ba mẹ từ chối thì không nên buồn, bởi ba mẹ và những người lớn trong nhà còn có những nhiệm vụ phải làm để giữ lửa, giữ phong tục, giao tiếp với người tổ tiên đã khuất", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ lưu ý.Thêm vào đó, những ai đang làm bố làm mẹ cần chú ý tạo điều kiện để con trẻ được trải nghiệm không khí tết qua những tập tục cổ truyền như cùng bố mẹ tảo mộ ông bà, bài trí bàn thờ, dán liễn xuân, quây quần bên nồi bánh chưng/bánh tét và sum họp đêm giao thừa, được mặc trang phục đẹp nhất chúc tết ông bà cha mẹ, mừng tuổi dòng họ, láng giềng, khuyến khích các con biết thể hiện lòng biết ơn đối với gia đình, thầy cô, láng giềng. Tất cả những hình ảnh ấy sẽ kết thành ký ức tuổi thơ thật đẹp về ngày tết, sẽ theo các con suốt cuộc đời, và sẽ thôi thúc chúng thực hiện những điều tương tự đối với thế hệ sau nữa khi chúng trưởng thành.

Tìm thấy người đàn ông sau 5 ngày mất tích: Dầm mình dưới suối, sức khỏe suy kiệt

Những ngày cận Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, rất nhiều đoàn khách quốc tế tìm đến làng rau Trà Quế để du xuân.Làng rau Trà Quế (xã Cẩm Thanh, TP.Hội An, Quảng Nam) yên bình bên dòng sông Cổ Cò, cách phố cổ Hội An 2,5 km về phía đông bắc.Đến với làng du lịch nổi tiếng nhất thế giới này, du khách không chỉ ngắm cảnh, xem người dân trồng rau mà có thể giao lưu với nhà nông để được trải nghiệm về cách chăm sóc, tưới rau, thu hoạch... Khách có thể đạp xe dạo trên những con đường quanh làng rau để được tận hưởng bầu không khí mát mẻ, yên bình...Nhiều năm qua, làng rau Trà Quế trở thành điểm tham quan du lịch nổi tiếng. Tháng 4.2022, Bộ VH-TT-DL công nhận nghề trồng rau Trà Quế là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Cuối năm 2024, Tổ chức Du lịch Liên Hiệp Quốc (UN Tourism) cũng đã công nhận làng rau Trà Quế là làng du lịch tốt nhất thế giới.Những danh xưng này đang mang đến cho làng nghề truyền thống cơ hội nâng cao thương hiệu, phát triển du lịch bền vững.Đây là làng nghề trồng rau truyền thống được hình thành cách đây hơn 400 năm. Theo các bô lão, danh xưng đầu tiên của làng là Nhự Quế (nghĩa là mùi thơm của rau như mùi hương cây quế), sau đổi thành Trà Quế (rau có vị cay giống quế và thơm như hoa trà).Trà Quế có đến hơn 40 loại rau, trong đó nổi bật phải kể đến rau thơm. Vẫn là hành, rau răm, tía tô, húng, rau mùi... như ở nhiều làng quê khác, nhưng rau Trà Quế thơm và có vị đặc trưng không thể lẫn vào đâu được.Ông Nguyễn Lên (65 tuổi), người có thâm niên 46 năm trồng rau ở làng rau Trà Quế, cho biết những năm qua khách du lịch tìm đến Trà Quế tham quan tương đối đông, đặc biệt là trải nghiệm công việc làm nông. Trung bình mỗi ngày ông phụ trách "cầm tay chỉ việc" cho hàng chục du khách quốc tế, từ xới đất, bón phân cho tới tưới rau."Những ngày giáp Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, du khách quốc tế tìm đến làng rau Trà Quế rất đông. Đến với làng rau này, hầu hết du khách đều muốn "hóa thân" thành những nông dân thực thụ để trồng, chăm sóc, tưới nước cho cây rau. Từ khi làng rau được công nhận làng du lịch tốt nhất thế giới, du khách đến đây mỗi ngày một đông hơn, thậm chí đứng trưa vẫn có khách đặt tour trải nghiệm làm nông dân", ông Lên nói.Cận Tết Nguyên đán Ất Tỵ, vườn trải nghiệm trồng rau của ông Lên hiếm khi nào vắng khách.Đang hào hứng gánh nước tưới đều luống rau mới vun trồng, bà Siobhan (du khách Australia) vui vẻ cho hay thông qua kênh thông tin đại chúng, vợ chồng bà biết được làng rau Trà Quế vừa được công nhận là làng du lịch tốt nhất thế giới.Vì vậy, ngay khi sang Việt Nam những ngày giáp tết, địa điểm đầu tiên vợ chồng bà muốn đến tham quan là làng rau Trà Quế."Thật thú vị khi được hóa thân thành nông dân để thực hiện các công đoạn của việc trồng rau. Đây chắc chắn là kỷ niệm không thể nào quên", bà Siobhan chia sẻ.Dưới đây là một số hình ảnh PV Thanh Niên ghi nhận du khách quốc tế du xuân ở làng rau di sản hơn 400 năm tuổi ở TP.Hội An:

Trong buổi lễ bế mạc, bà Nhan Mỹ Quân - Phó tổng giám đốc Pulppy nhấn mạnh những thông điệp đầy ý nghĩa mà ban lãnh đạo mong muốn nhắn gửi qua sự kiện marathon: "Công ty mong muốn rằng sự kiện marathon này sẽ lan tỏa được những thông điệp tích cực đối với mỗi cá nhân cũng như cộng đồng về việc bảo vệ sức khỏe bản thân, ý thức trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường. Trong bối cảnh sau đại dịch Covid 19, chúng ta thấy rằng nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn, thị trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh khốc liệt, hy vọng rằng sự kiện này sẽ gắn kết mọi nhân viên, con người tại Pulppy để cùng nhau mang lại những giá trị bền vững và truyền cảm hứng đến mọi nơi".

Nhóm 'Hữu Duyên Sài Gòn' và cái tâm của người 'thuyền trưởng'

Vòng loại khu vực Tây Nam bộ, giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III - 2025 cúp THACO (TNSV THACO cup 2025) không chỉ mang đến những trận cầu hấp dẫn, kịch tính với chất lượng chuyên môn ngày càng cao mà còn để lại những hình ảnh đẹp về tinh thần thể thao cuồng nhiệt của sinh viên miền Tây.Ngay từ vòng bảng, các đội bóng đã cống hiến những màn so tài đầy kịch tính. Đơn cử như bảng đấu "tử thần" với sự góp mặt của các với sự góp mặt của Trường ĐH Cần Thơ, Trường ĐH Đồng Tháp, Trường ĐH Cửu Long, Trường ĐH Nam Cần Thơ đã chứng kiến những bất ngờ thú vị. Trường Đại học Nam Cần Thơ, dù từng đứng chót bảng, đã xuất sắc lội ngược dòng vào đến trận chung kết và chỉ chịu thua sát nút trước Trường ĐH Trà Vinh ở phút bù giờ cuối cùng. Chiến thắng nghẹt thở này đã giúp Trường ĐH Trà Vinh lần thứ 2 liên tiếp giành vé đại diện khu vực Tây Nam bộ góp mặt tại VCK toàn quốc.Giải đấu năm nay thu hút sự tham gia của 8 đội bóng, tăng gấp đôi so với mùa giải đầu tiên (2023), cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của sân chơi này đối với sinh viên miền Tây. 8 đội bóng tham dự, gồm: Trường ĐH Cần Thơ, Trường ĐH FPT Cần Thơ, Trường ĐH Nam Cần Thơ, Trường ĐH Tây Đô, Trường ĐH Đồng Tháp, Trường ĐH Trà Vinh, Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long, Trường ĐH Cửu Long.Đây thực sự là dịp để các cầu thủ trẻ thể hiện tài năng, tinh thần thể thao cao thượng và sự đoàn kết, đúng với tinh thần "Thi đấu hết mình, chấp nhận thử thách và tôn trọng đối thủ. Để mỗi trận đấu không chỉ là sự cạnh tranh mà còn là dịp để chúng ta giao lưu, học hỏi, và nâng cao tinh thần thể thao, phát huy giá trị đoàn kết, tình bạn trong cộng đồng sinh viên".Không khí trên SVĐ 30.000 chỗ ngồi của TP.Cần Thơ trong những ngày diễn ra giải đấu cũng vô cùng sôi động. Hàng nghìn khán giả đã đến sân cổ vũ cho các đội bóng, tạo nên một bầu không khí cuồng nhiệt không thua kém gì các giải đấu chuyên nghiệp. Tiếng kèn vuvuzela, tiếng trống hòa cùng những màn cổ động đầy sáng tạo đã tiếp thêm lửa cho các cầu thủ trên sân.Thậm chí nhiều người hâm mộ nhận định, kể cả khi đội bóng đá Cần Thơ còn đá V-League hay giải hạng nhất quốc gia cũng hiếm khi sân vận động Cần Thơ đón lượng khán giả đông, cuồng nhiệt như thế như các cổ động viên sinh viên. Sự thành công của giải đấu có sự đóng góp không nhỏ của ban tổ chức, chính quyền địa phương, Sở VH-TT-DL TP.Cần Thơ và các nhà tài trợ.Ngoài sân bãi, vòng loại Tây Nam bộ đã nhận được sự quan tâm hỗ trợ rất lớn từ Ban giám đốc Công an TP.Cần Thơ trong việc chỉ đạo, phân công hàng chục cán bộ, chiến sĩ đảm bảo an ninh, trật tự. Bệnh viện đa khoa T.Ư Cần Thơ đã xây dựng kế hoạch phân công 16 bác sĩ, điều dưỡng cùng phương tiện hỗ trợ công tác y tế suốt giải đấu. Công ty Điện Lực TP.Cần Thơ tiếp tục hỗ trợ phương tiện đưa rước trọng tài ở mùa giải thứ 3; Công ty TNHH Thủy Sản Biển Đông tiếp tục tài trợ chỗ ở cho Ban tổ chức và trọng tài. Ngoài ra, toàn bộ nước uống cho các đội bóng tham dự vòng loại khu vực Tây Nam bộ giải bóng đá TNSV THACO cup 2025 đều do Công ty Cổ phần Chuỗi Thực phẩm TH tài trợ với sản phẩm nước uống TH True... Ngoài ra, giải cũng nhận được nhiều sự ủng hộ của các đơn vị đồng hành thân thuộc như Công ty TNHH MTV xổ số kiến thiết Sóc Trăng; Công ty TNHH MTV xổ số kiến thiết Bạc Liêu; Công ty TNHH Sao Mai Quán; Thiên Quân Group (Cần Thơ). Chính công tác hậu cần được chuẩn bị chu đáo, sự hỗ trợ nhiệt tình này đã góp phần quan trọng tạo nên một giải đấu chuyên nghiệp, an toàn và đáng nhớ.Ban Tổ chức vòng loại khu vực Tây Nam bộ, giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III - 2025 cúp THACO xin trân trọng cảm ơn, các đơn vị phối hợp, nhà tài trợ: Sở VH-TT-DL TP.Cần Thơ; Công an TP.Cần Thơ; Công ty TNHH Thủy sản Biển Đông; Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ; Công ty Điện lực TP.Cần Thơ; Công ty Cổ phần chuỗi thực phẩm TH; Tổng công ty Điện lực miền Nam; Công ty TNHH MTV xổ số kiến thiết Sóc Trăng; Công ty TNHH MTV xổ số kiến thiết Bạc Liêu; Công ty TNHH Sao Mai Quán.